SOTKA YUHA


WARRIOR SOCIETY




 

Bij de meeste stammen bestonden societies, (soms een beetje te vergelijken met onze middeleeuwse gilden), zowel voor mannen als voor vrouwen.
De vrouwensocieties waren meestal te vergelijken met een soort van beroepsvereniging die gespecialiseerd was in bijv. quillwork of beadwork, brain tanning enz. Zij bewaarden de tradities, de stamcultuur, zorgden voor vakmanschap en samenhorigheid bij de vrouwen.

De mannensocieties hadden eveneens hele belangrijke functies binnen de stam. Ze bewaakten o.a. de jachtgebruiken. Dat wil zeggen, dat bij de jaarlijkse grote jachten, de verantwoordelijke society er streng over waakte dat geen enkel individu op eigen houtje vóór de groep op jacht ging, met het risico dat een ganse bizonkudde op hol werd gebracht, en zo de ganse jacht in het honderd liep (op gevaar van hongersnood voor de ganse stam). Zij zorgden tevens voor de veiligheid bij de verplaatsingen van de ganse stam naar een volgende kampgrond.

Wee diegene die zo een of andere regel overtrad. Diegenen die op één of andere wijze de stam in gevaar bracht, door de jachtregels e.d. te breken, werd door de society van dienst zeer streng aangepakt. Afranselingen tot op het randje van de dood, vernielen van tipi en persoonlijke goederen, doden van paarden, het waren allemaal straffen die meedogenloos werden uitgevoerd. Het algemeen belang werd zeer streng bewaakt!

Wanneer een society werd aangeduid voor oorlogstaken i.p.v. interne politietaken, diende dat een ander belangrijk doel. Door het uitvoeren van verkenningen van de wijde omgeving, konden vijandelijke warparties onderschept worden. Vijandelijke groepen werden zo ook opgespoord, en dat gaf de warsocieties de gelegenheid om raids te ondernemen. Deze raids konden verschillende doeleinden hebben. Wraak voor een gewelddadige dood van een stamlid, paardendiefstal (verwerven van rijkdom) enz.

Uiteindelijk zorgden die warparties ervoor dat het strijdtoneel verplaatst werd, weg van de stam. Breng de oorlog naar de vijand, en hij kan minder strijders naar jouw kampgronden sturen!

Een society zorgde er ook voor dat het individu binnen die society steeds voorgehouden werd dat het belang van de groep voorop stond. Door goed voor de groep te zorgen, door een goede provider te worden, kon het individu dan ook sterk stijgen op de sociale ladder binnen de stam. De sociale rol van de society valt dus ook niet te onderschatten!

De taken van de verschillende societies werden elk jaar opnieuw bepaald bij het begin van de grote gezamenlijke kampen. Nadat de Wakiconze, de Naca, de Akicita Itancan en zijn helpers, de Eyanpaha, enz… benoemd waren, werd bepaald welke societies over welke verantwoordelijkheden dienden te waken…

Er bestonden twee verschillende strekkingen in de benadering van de mannensocieties. Bij sommige stammen waren ze leeftijdsgeoriënteerd, zoals bij o.a. de Blackfeet. Bij andere stammen zoals bij de Sioux, werd je volgens bekwaamheid uitgekozen en bij een society "ingelijfd". Het kwam dan ook vaak voor dat gekende warriors (denk aan Crazy Horse, Red Cloud, Gall, e.a.) lid waren van verschillende warsocieties.

Het gebeurde ook heel vaak dat jonge ambitieuze krijgers op opzichtige wijze solliciteerden om hun interesse te tonen voor een lidmaatschap van één of andere society. Lidmaatschap tot een bepaalde society was meestal ook beperkt in het aantal leden. Zo was het aantal leden van de Sotka Yuha Society beperkt tot 22 man.

Er bestonden ook feestsocieties en spirituele societies (of cult groups).

Bij de verschillende Lakota - Sioux stammen werden een aantal societies bij toerbeurt opgeroepen voor verschillende politionele of militaire taken.

Tot deze societies behoren de Tokala (Kit Fox Society), Kangi Yuha (Crow Owners), Wic'iska (White Marked), Cante Tinza (Braves of Brave Hearths), Ihoka (Badgers), Sotka Yuha (Bare Lance Owners), de Ska Yuha (White Owners) en de Miwatani

Er bestonden nog een paar kleinere afgeleide societies van de Sotka Yuha zoals de Night Sotka en de Sotka Tanka, en er zullen ongetwijfeld societies bestaan hebben in pre-white-contact periodes, waarvan nu alle sporen zijn uitgewist doorheen de tijden. Er waren nog societies zoals de Ainila Wotapi (Silent Eaters), Big Bellies en anderen over wie we het hier niet gaan hebben.

De Sotka Yuha War Society was één van de oudste War Societies. Men verondersteld dat de meeste van die societies ontstonden halverwege de 19de eeuw, of zelfs iets vroeger.

In vele societies waren de leden vaak te herkennen aan bepaalde regalia (zeg maar uniformstukken) in combinatie met bepaalde beschilderingen. Zo kan men bij de Kangi Yuha de zwarte beschilderingen en de kraaienveren terugvinden, en bij de Tokala het gebruik van vossenhuiden.

Eigenschappen als generositeit, moed, trouw aan de groep en de stam enz. waren vereist om een goed societylid te kunnen worden, en mannen die deze eigenschappen bezaten stonden hoog aangeschreven binnen de stam en de society.

Er bestond een strikte militaire hiërarchie. Er waren officieren en onderofficieren die te herkennen waren aan verschillende regalia, verschillende (ceremoniële) functies werden toebedeeld aan de leden, en je mag niet het belang daarvan onderschatten in een gemeenschap die sterk geloofde in voortekens en goede en slechte medicijn.

Hoewel we vele kleine details weten, en vandaar ook een algemeen beeld kunnen vormen van de verschillende societies, ging veel verloren in de tijd. Toen de societies op hoogtepunt van hun bestaan waren gekomen, hadden de Lakota vrij weinig (positieve) contacten met de blanken. Tijdens de contacten die er wel waren, werden bijna nooit inlichtingen verstrekt over de "interne" keuken van de stam…. Vrij logisch als je weet dat diezelfde blanke morgen je potentiële vijand kan zijn.

Vele van de blanken die contacten onderhielden met de Lakota, waren vrij ongeletterd, ofwel niet geïnteresseerd in de cultuur, of daar voor een bepaald doel (handel - militair enz.)

Bovendien werd over vele van de ceremonies nogal geheimzinnig gedaan, en vielen vele gebruiksvoorwerpen, vele bijeenkomsten, vele gebruiken onder de "noemer" "Medicijn" of heilig, gewijd, en vandaar te benaderen met respect, van op een zekere afstand …

De afstand van de zogenaamde "beschaafde" wereld tot aan de zwervende Lakota - te paard af te leggen doorheen vijandig en onherbergzaam gebied, was ook van dien aard dat er geen wetenschappers zoals antropologen toegang kregen tot die stammen (en de studie ervan) tot het vrije zwervende bestaan van de Lakota al lang voorbij was, en nog slechts een paar oude mannen, opgesloten in een reservaat, konden getuigen van de krijgshaftige tijden uit hun jeugd…. Hoeft het gezegd dat die verhalen misschien nostalgisch gekleurd waren?

 

 

Le plus part des tribus indiennes connaissaient le système des sociétés (souvent comparables a nos gildes des moyen âges), pour les hommes mais aussi pour les femmes.
Les sociétés des femmes étaient à comparer avec une sorte de groupement professionnelle, chacun spécialisé en par ex. le quillwork ou le beadwork, brain tanning etc. Ils gardaient les traditions, la structure tribale, la culture, ils encourageaient le professionnalisme et la cordialité entre les femmes.

Les sociétés masculines avaient aussi des fonctions très importantes dans la tribu. Ils gardaient entre autre les coutumes de chasse. Cela veut dire que par exemple pendant la chasse annuelle une société de guerriers veillait strictement sur le bien comportement des chasseurs, qu'aucun individuel partait luit tout seul pour tenter ca chance avec le risque que ces actes missent le troupeau en fuite, ainsi que le succès de la chasse était en péril. Cela en son tour pouvait causer la famine pour la tribu entière. Ils ont aussi gardé la tribu pendant les déplacements.

Garde à celui qui abusait les règles! Ceux qui en une manière ou autre mettaient la tribu en danger, en abusent les règles de chasse etc. étaient punis sévèrement par la société de service. Ils étaient battu presque à mort, leurs tipis et leurs biens étaient endommagés, leurs chevaux tués, toujours des punitions qui étaient remis sans compassion. Le bien commun était très strictement gardé!

Quand une société était indique pour aller faire la guerre au lieu de faire des taches policiers au camp cela avait une autre raison. En faisant des randonnées et des grandes reconnaissances dans le pays, ils pouvaient intercepter des war parties ennemis. Des tribus ennemis pouvait être localises, et cela donnait aux sociétés la chance de faire des raids. Un raid pouvait avoir beaucoup de raisons. La vengeance pour la mort d'un membre de la tribu, le vol de chevaux, (pour obtenir la richesse) etc.

Finalement les war parties avaient comme but de déplacer le combat et le danger en pays ennemi, loin de sa propre tribu. Amenez la guerre envers l'ennemi, et lui il n'est plus capable d'envoyer tous ces guerriers envers vous!

Une société prenait soin que ses membres toujours mettaient le bien communal avant tout. En prennent bien soin de la groupe, en devenant un bon 'provider', l'individu pouvait monter haut sur l'échelle social dans la tribu. Le rôle social des sociétés était donc bien important!

Chaque année au début du grand rassemblement des tribus on indiquait les taches a accomplir aux différents sociétés. Après la nomination des Wakiconze, des Naca, du Akicita Itancan et ses assistants, le Eyanpaha etc. on désignait quel société devrait assumer une tel ou une autre responsabilité.

Ils existaient deux différentes versions dans les sociétés masculines. Dans certaines tribus ils étaient orientés par des différentes catégories d'âge, comme chez les Blackfeet. Autres tribus comme les Sioux préféraient le système de choisir des candidats selon leurs capacités. Chez eux on pouvait avoir des guerriers fameux comme Crazy Horse, Red Cloud et autres, qui étaient membre de différentes sociétés au même temps …

Souvent des jeunes guerriers ambitieux sollicitaient eux-mêmes pour montrer leur intérêt pour devenir membre d'une telle ou autre société. Le nombre des gens qui pouvaient entrer dans une telle société était aussi souvent limité. Dans le cas des Sotka Yuha, le nombre des participants était limité a 22 guerriers

Ils existaient aussi des sociétés de fête ou des sociétés spirituels (ou des Cult Groups).

Chez les différents tribus Lakota - Sioux un nombre de différents sociétés étaient appelés pour effectuer différents taches policiers ou militaires.

Parmis ces sociétés on trouvait les Tokala (Kit Fox Society), les Kangi Yuha (Crow Owners), les Wic'iska (White Marked), Cante Tinza (Braves ou Brave Hearths), les Ihoka (Badgers), Sotka Yuha (Bare Lance Owners), les Ska Yuha (White Owners) et les Miwatani.

Ils existaient encore quelques petites sociétés, dérivées des Sotka Yuha, comme les Night Sotka (les Sotka de Nuit) et les Sotka Tanka (les Grands Sotka), et probablement encore des autres sociétés existaient avant les premiers contacts blancs, de qui tout l'existence maintenant est perdue. On avait encore des sociétés comme les Ainila Wotapi (Silent Eaters), Big Bellies et autres qui ne seront pas présentés ici…

La société Sotka Yuha était une des plus vieilles sociétés de guerre. On suppose que le plus part de ces sociétés ont commencées environs au milieu de la 19ieme siècle, peut être même un peu plus tôt.

Dans beaucoup de sociétés les membres étaient plutôt facile a reconnaitre parce qu'ils utilisaient des 'régalia' - disons des pièces d'uniforme - en combinaison avec utilisation de certaines maquillages. Les Kangi Yuha par exemple utilisaient des plumes de corbeau avec un maquillage noir, et les Tokala utilisaient des peaux de renard.

Des qualités comme la générosité, le courage, la fidélité à la groupe et autres étaient nécessaire pour devenir un bon membre de société, et les hommes qui possédaient ces qualités étaient fort apprécié dans leur société et dans la tribu entier.

On connaissait une hiérarchie militaire très stricte. On avait des officiers et des sous officiers, reconnaissables par l'utilisation de différents regalias. Des fonctions (cérémoniels) étaient accordés aux différents membres de société et on ne peut pas sous estimer leur importance dans une communauté qui croyait si fort dans des 'signes' et la 'médecine', bonne ou mauvaise!

Même si nous connaissons beaucoup de petits détails, et même si nous pouvons nous donner une idée plutôt correcte des différents sociétés, beaucoup de connaissance est perdue dans les ténèbres du temps. Pendant le temps que les sociétés étaient dans le zénith de leur existence, les Lakotas n'avaient guerre de contacts blancs. Par après, quand les contacts blancs furent établis, on ne parlait pas de son organisation interne… Fort logique quand on pense que demain, ce même blanc peut être son ennemi mortel !

Beaucoup de ces blancs qui avaient des contactes avec les Lakotas étaient peu éduques, ou tout a fait pas intéressés dans la culture ou ils étaient là pendant seulement certain temps et pour un certain but (la commerce - militaire ou autre).

En plus, pas mal de ces cérémonies étaient tenue dans une atmosphère mystérieuse et mystique, et beaucoup de leurs regalia étaient considérés comme 'sacré', et pour cela étaient utilisés avec beaucoup de respect, et avec une certaine pudeur….

La distance entre le monde 'civilisé' des blancs, et le vaste territoire des Lakotas nomadiques était énorme, et il fallait tout faire à cheval, parcourir une énorme distance à travers des pays rudes et hostile. Ce fait était aussi si important que pendant longtemps les scientifiques comme des anthropologues n'avaient pas la possibilité d'avoir la possibilité de faire des études sur les Lakotas. C'était seulement quand les Lakotas étaient enfermés dans les réserves, et quand leur vie de guerre et de la chasse était loin derrière eux, que quelques vieux Lakotas pouvaient témoigner avec beaucoup de nostalgie de leur vie libre lointaine dans la passé. Faut-il le dire que certaines mémoires étaient un peu 'coloré'.

 

Ludo Van den Bussche - Sunkmanitu Tanka Okolaya
Ex First Chief van de Sotka Yuha Warrior Society
Member of the Ska Yuha Society