clothing women 19th century

KLEDIJ 19de EEUW


Verhaal


Voor deze wereld was er een andere wereld, maar de mensen van die wereld gedroegen zich niet dus besliste de Schepper om een nieuwe wereld te maken.

Hij zong verschillende liederen om regen te brengen. Bij elk lied regende het harder. Toen hij het 4de lied zong splitste de aarde, het water gutste omhoog uit de verschillende spleten en veroorzaakte zo een vloedgolf. Wanneer de regen uiteindelijk gestopt was ware alle mensen en bijna alle dieren verdronken, enkel "Kangi" de kraai overleefde.


Na een tijdje pleitte Kangi bij de Schepper om voor hem een nieuwe plaats te maken waar hij kon rusten. De Schepper besliste dat de tijd rijp was om een nieuwe wereld te maken. Uit zijn enorme pipe bag, waarin alle soorten dieren en vogels zaten selecteerde de Schepper 4 dieren die lang onder water konden blijven. Hij zond elk van hen om een klomp aarde van op de bodem van de overstroomde wereld. Eerst dook de ijsduiker in het diepe water maar hij kon de bodem niet bereiken. De otter faalde ook ondanks zijn sterke poten met zwemvliezen. Vervolgens gebruikte de bever zijn grote platte staart om zichzelf diep onder het wateroppervlak te sturen maar ook hij bracht niets naar boven. Tenslotte haalde de Schepper de schildpad uit zijn pipe bag en drong erop aan om wat aarde naar boven te halen.


De schildpad bleef zo lang onder water dat iedereen ervan overtuigd was dat hij was verdronken, toen plots met een plons de schildpad het wateroppervlak doorbrak! De modder zat tussen zijn poten en klauwen en tussen de spleten van zijn schild. Al zingend vormde de Schepper de modder in zijn handen en spreidde deze op het water. Het was juist groot genoeg voor Hem en de kraai. Vervolgens haalde hij 2 lange arendsveren over de modder tot de aarde al het water verdreef en er een landschap van vlakten en bergen achterbleef. Zich niet goed voelend met het droge land begon de Schepper te huilen. Zijn tranen werden oceanen, rivieren en meren. Hij noemde dit nieuwe land "Schildpadland" ter ere van de schildpad die de modder bracht van waaruit het land gemaakt werd.


De schepper nam toen vele dieren en vogels uit zijn pipe bag en verdeelde deze over de aarde. Uit rode, witte, zwarte en gele aarde schiep Hij mannen en vrouwen. De Schepper gaf de mensen zijn heilige pijp en beval hen volgens deze te leven. Hij waarschuwde hen voor het noodlot van de mensen voor hen. Hij beloofde dat alles goed zou gaan als alle levende wezens in harmonie met elkaar leefden, maar dat de wereld weer vernietigd zou worden als ze hem "slecht en lelijk" zouden maken.


Achtergrond


De Lakota waren ooit deel van een veel grotere groep mensen, de Dakota, die in de Noordelijke Woodlands en in 2/3 van het zuidelijke Minessota leefden. Binnen de Dakota waren 3 dicht verwante taalgroepen, de Dakota-sprekers, de Nakota-sprekers en de Lakota-sprekers. Ze deelden samen een vaste woonplaats en levensstijl, woonden in lodges uit schors in de wouden, oogsten wilde rijst en maakten esdoornsiroop. Door invasies van de Fransen in 1640 en de voortdurende gevechten met hun eigen vijanden van andere stammen, werden vele Nakota en Lakota gedwongen westwaarts te trekken. Zij ontwikkelden zich als aparte plains-culturen. De Lakota verkregen paarden ingevoerd in Noord-Amerika, door de Spanjaarden in de 17de eeuw en in de 18de eeuw dankzij de zwervende bizonjagers. Omstreeks halverwege de 19de eeuw hadden Europese Pioniers het Heilig Land van de Lakota ingenomen en hadden blanke jagers de bizonkudde waar de plains-indianen van afhingen uitgeroeid. Daaruit vloeide de beslissing van de Verenigde Naties om de plains-indianen hun land te begrenzen en hen op te sluiten in reservaten. Ofschoon de reservaten hen van hun traditionele manier van leven beroofde, strijden de Lakota om vele van hun culturele tradities te beschermen en te behouden


Quilling en Beading


Quillwerk was de eerste kunstvorm bij de traditionele Lakota vrouwen. Ze versierden kledij en andere oppervlakten met geometrische tekeningen, zorgvuldig geborduurd met veelkleurige stekelvarken of vogel pennen. Toen kleurrijke parels (beads) direct beschikbaar waren voor de Europese-amerikaanse traders, begon men Quill door beads te vervangen. Beads waren makkelijker te verkrijgen en makkelijker te gebruiken en beschikbaar in een grote variëteit van heldere kleuren. Beadworkers plaatsen verschillende beads op een draad en naaiden deze dan vast in een bepaald patroon. Op deze manier maakten ze kleurrijke en vaak symbolische patronen. De gedwongen onbeweeglijkheid en economische ontberingen in de reservaten zorgden ervoor dat deze betreffende Lakota beadwork aanzien worden als "de gouden jaren", zeker toen geperleerde voorwerpen waardevolle voorwerpen werden op de toeristische markt.


Schildpad


Lakota danskledij wordt traditioneel versierd met een geperleerde Yoke, deze stelt de schildpad voor bij de kust van het meer, omdat door haar rol in het Schildpadverhaal van de Lakota de schildpad een heilig dier is. De Lakota verbinden de vrouwen met de heilig schildpad door hun gave om leven te scheppen, Lakota vrouwen streven er naar om te zijn zoals een schildpad; veerkrachtig en langlevend. Schildpadmotieven werden op de kleding en leggins, op tassen en craddleboards geperleerd evenals op beschermende amuletten voor babymeisjes.


Woman's Dress


Dit was het "beste kleed" van een Lakota vrouw, gedragen tijdens dansen of bij speciale gelegenheden. Wanneer een vrouw danste in dit kleed, schitterde de geperleerde yoke in het zonlicht, de franjes wipten op en neer en de bellen rinkelden.

De geperleerde tekeningen op de yoke hebben spirituele macht en betekenis. Op de onderste helft van de yoke rustend op het hart van de drager is een veelkleurig U-vormige tekening, dat de heilige schildpad voorstelt.

De smalle witte streep over de breedte van de yoke stelt de kustlijn voor, de blauwe met goudkleurige tekening in de witte lijn boven de schilpad stelt een ochtendster voor en de hoekige tekening eronder wijst mogelijk op bergen en heuvels. Boven de witte streep, het uitgestrekte blauwe gebied, gevormd door symmetrische tekeningen wijst naar de reflectie van de lucht in het water of het meer, de thuis van de heilige schilpad. Terwijl de Betekenis van de meeste van deze tekeningen niet langer gekend is, zijn tekeningen in deze delen van een Lakota kleed traditioneel verwijzend naar spirituele wezens die in de lucht of op de oevers leefden. In het begin van de 20ste eeuw, toen dit kleed werd gemaakt, gebruikten Lakota artiesten vaak zulke tekeningen enkel voor het esthetische of visuele effect.










BACK